Türkiye Ekonomisi Ünite Ders Notları VE SORULARI

Türkiye Ekonomisi

• Roma,İslam,Çin,İran,Osmanlı dev. dünya imparatorluklarıdır.
• Osmanlı Devletinin üretim tarzı VERGİSEL ÜRETİM idi.
• DİRLİK:Has,tımar,zeamet topraklarının genel adıdır.
• HAS: Geliri 100.000 akçeden fazla olan üst düzey yöneticilere verilen toprak.
• ZEAMET: Geliri 20.000–100.000 akçe arasında olan bürokratlara verilen toprak.
• TIMAR: Geliri 0–20.000 akçe olan bürokratlara verilen toprak.
• Ekonominin temel örgüsü, sermaye biriktirmek değil toplumun ihtiyaçlarını karşılamak ve devleti ayakta tutacak vergileri sağlamaktı.
• 16.-18.yy Devlet ithalatı destekliyor İhracatı ise ülkede mal darlığı oluşmaması için denetliyordu.
• 16.yy da omsalı devleti bazı yeni sorunlarla karşılaşır bunlar;1)Avrupa ülkelerini askeri tek. gelişimi ve Osm. Devletini batıya açılımının durması.2)Avrupa da tarımsal ürün ihtiyacının artması sonucunda, Osmanlı devletinden alınan ürünlerle altın ve gümüş bolluğu paranın değer kaybına yol açmıştır.
• Avrupa ve ABD 19.yüzyılda 3 asırdan buyana süregelen kapitalist sist.merkezi ol
• 1856 Islahat fermanı YABANCI SERMAYE YATIRIMINA izin vermiştir.
• 1876 Nizamnamesi YABANCILARIN TOPRAK ALINMINA izin vermiştir.
• 1838 Balta limanı ant. YABANCILAR İÇ GÜMRÜK VERGİLERİNDEN muaf
• 1789–1844 yılları arasında fiyatlar 10–15 kat arttı.
• 1844 Tashih-i ayar kararıyla gümüş kuruş, gümüş mecidiye, altın liranın madeni içerikleri tespit edildi.
• Tağşiş: Madeni para içersindeki değerli maden oranını azaltma işlemi.
• Osmanlı Dev.1840 yılında KAİME denilen ilk kâğıt parayı çıkardı.
• 1860 da devlet kaimeleri toplattı.1863de banknot basma yetkisini Fransız-İngiliz sermayeli Bank-ı Osmanî-i Şahaneye verildi. Banka sıkı para politikası uyguladı.
• Osmanlı devleti 1854de KIRIM savası ve Avrupa devletlerinin zorlaması ile İLK BORÇ alındı.
• 1881 de MUHARREM KARARNAMESİ ile DÜYUN-UMUMİYE idaresi kuruldu.
• İngilizler ve Almanlar Ege, Çukurova, İç Anadolu da, Irakta ve hicazda demir yolu inşa etti.
• 1820–1914 arasında Osmanlı ülkesinde Pamuklu ürün ithalatı 100 kat arttı.
• 1914–1920 arasında Milli Hasıla %33 azaldığı tahmin edilmektedir.
• 1923–1929 yıllarında Milli gelirin yıllık ortalama artış oranı %9 oldu. Sanayinin GSMH da payı %11
• 1929–1931 de dış ticaret kontrolü uygulandı.1930 da Merkez Bankası kuruldu.
• 1933 de beş yıllık sanayi planı uygulandı. Kurulan sanayiler sayesinde devlet üç beyazda(Dokuma, Un, Şeker)dışa bağımlılıktan kurtuldu.
• Sanayinin milli hâsıladaki payı 1929 da %10 dan 1939 da %18e yükseltildi.
• 1940–1945 İkinci dünya harbi yılları;1)Erkeklerin silâhaltına alınması üretimi azalttı.2)Buğday üretimi %50 azaldı.3)İthalat yarı yarıya azaldı.4)Sanayileşme programı askıya alındı.5)1942 de varlık vergisi denilen bir kereye mahsus servet vergisi alındı.6)1944–1946 yıllarında toprak mahsulleri vergisi ile tarımsal ürünler vergilendirildi.7)1940 da çıkarılan milli koruma kanunu ile çalışma süreleri uzatıldı, özel işletmelere geçici olarak el konuldu, ithalatta ve iç ticarette fiyatlara azami sınırlar konuldu, ihracata asgari sınırlar konuldu, temel ihtiyaç mallarını vesika ile dağıtıldı.
• Türkiye 1946 da doların kurunu.1.28 den 2.80 liraya çıkararak bir DEVALÜASYON yaptı.
• 1973 yılında OPEC’in petrol fiyatlarına yaptığı büyük zamla uluslararası iktisadi daralma oluştu.
• 1977 kadar Türkiye sanayileşme sürecini BORÇLANARAK sürdürdü.
• 1980 itibaren askeri rejim ile ithal ikameci sanayileşme politikası son buldu. Dünya Bankasının Yapısal Uyum Programlarını uygulayan ilk ülkelerden biri oldu.
• 1984 de döviz alım satımı serbestleşti.
• Osmanlı devletini Dünya İmparatorluğu 18.yüzyıla kadar sürmüştür
• Sermaye birikimi ile oluşan dünyanın ilk sanayi ülkesi İngiltere’dir.
• Korumacı-devletçi sanayileşme dönemi 1930–1939.
• Türkiye den yurt dışına yurt dışından Türkiye ye sermaye transferi 1989 da serbestleşmiştir.
• Tımar sis. çökmesiyle celali isyanları, yeniçeri isyanları, vali isyanları ve büyük kaçgunu doğurmuştur.
• 1981 de banka faiz hadleri üzerinde sınırlamalar kaldırılınca FAİZ hadleri yükseldi.
• GSMH: Genellikle bir yılda bir ülkenin sahip olduğu kaynaklarla üretilen tüm tamamlanmış malların piyasa değeridir.
• GSYİH: Genellikle bir yılda bir ülkenin sınırları içersinde üretilen tüm tamamlanmış malların piyasa değeridir.
• Türkiye de net faktör gelirleri ARTI değer almaktadır bunda en büyük sebep İŞÇİ DÖVİZLERİDİR.
• GSMH nın dolara çevrilmesinde Dünya Bankasında kullanılan ATLAS yöntemi ile çevrilir.
• ATLAS YÖNTEMİ: Ülkenin milli gelirini dolara çevirirken cari yılın döviz kuru ile bir önceki yılın kurlarının ortalaması alınır.
• Türkiye de 2000 yılı itibari ile kişi başına düşen milli gelir 3100 dolardır. Orta gelirli ülke kategorisi.
• 2000 yılında en yüksek milli gelir Lüksemburg(42.000)en düşük Etiyopya’dır.
• Türkiye’nin satın alma gücü paritesi 2000 yılında 7000 dolardır.
• GSYİH içinde HİZMETLER SEKTÖRÜ payı %50ye çıkmıştır.
• GSYİH içinde sürekli azalan sektör TARIM sektörüdür.2002 yılında %13 dür.
• GSYİH içinde en büyük paya MARMARA BÖL sahiptir.
• 1-Marmara 2-Ege 3-İç Anadolu 4-Akdeniz 5-Karadeniz 6-GD Anadolu 7-D Anadolu
• 1989 yılından sonra GSMH’daki çıkan istikrasızlığın sebebi aşırı spekülatif sermaye hareketleri.
• GİNİ KATSAYISI: Gelir eşitsizliğinin katsayısı. Katsayının artması eşitsizliğin artması demektir.
• 2002 anket sonuçlarına göre, Türkiye’de ilk %20’lik dilime giren hane halklarının toplam gelirden %5,3 oranında, beşinci %20’lik dilime giren hane halklarının ise %50 oranında pay aldıkları belirlenmiştir. Buda önemli bir gelir dağılımı bozukluğudur.
• 1994 de ücretli ve maaşla çalışanların oranı %23,7 iken 2002 yılında %35,8 olmuştur.
• Transfer gelirlerinin toplam gelirden aldığı pay 1994’de %10 iken 2002 yılında %17,5 olmuştur. Sebebi emekli sayısının artışı
• DİE ye göre çalışan erkeklerin esas işten elde edikleri ortalama yıllık kazanç, kadınların 4 katıdır.
• Çalışan fertlerin %51,5 i kırlarda , %48,5 i ise kentlerde yaşamaktadır.
• Türkiye için 1994 ve 2001 yılları dışarıya döviz aktarıldığı dönemlerdir.
• Ülke bireylerinin refah düzeylerinin saptanması ve karşılaştırılması için kullanılan araç KİŞİ BAŞINA MİLLİ GELİR.
• Gelirin işteki durumuna göre dağılımında toplam sayıları ile işten elde ettikleri gelir kaynakları açısından en dengede olan kendi hesabına çalışanlardır.
• Bir ekonomide Toplam Kaynaklardan Dış Kaynaklar ve Tüketim çıkarıldığında TOPLAM YURTİÇİ TASARRUF kalır.
• GSMH içinde 1985 yılında %25’lere çıkıp sonra durağanlaşan sektör SANAYİ’DİR
• Milli geliri emek, sermaye, toprak sahipleri olmak üzere 3 temel üretim faktörü arasında nasıl dağıldığını gösteren gelir dağılımı FONKSİYONEL GELİR DAĞILIMI.
• DİE tarafından yapılan hane halkı gelir dağılım anketleri 1987, 1994, 2002 yılları arasında yapılmıştır.
• Kişi Başına Milli Gelir GSMH($) / ÜLKE NÜFUSU olarak hesaplanır.
• Ekonomi genel dengesi; Toplam kaynaklar ile Toplam harcamalar arasındaki ilişkidir.
• Türkiye geneli için 1987–1994 ve 2002 yılarına ait GİNİ katsayısı değerleri;0,43 0,49 0,44
• Çalışan bireyler içinde 2002 yılına göre çalışanların %32,4 kadınlardan oluşmaktadır.
• Fonksiyonel gelir dağılımına göre toplam gelirden EN FAZLA payı alan kesim FAİZ, KİRA, KAR
• 1981–1988 Dışa Açık Büyüme yıllarında GSMH %2-%10 Aralıklarında POZİTİF BÜYÜME göstermiştir.
• Sabit sermaye stokuna yapılan ilavelere YATIRIM denir.Sabit sermaye yatırımları Makine-Teçhizat ve İnşaat ’dır.
• Makine-Teçhizat Yatırımları; Yatırım amaçlı binek otolar, Ulaşımım araçlarıdır.
• İnşaat Yatırımları; Özel ve Kamu kesimi tarafından yapılan İnşaatları kapsamaktadır. Ev, Apartman, Ticari, Sınaî, Kültürel ve İdari yapılardır.
• Yatırımları etkileyen faktörler: Faiz Oranı, Karlılık, İç ve Dış Talep, Büyüme, Döviz Kuru, Ücretler, İstikrarsızlık
• Türkiye’de toplam yatırımların GSMH ya oranı 1968–2001 arasında %20 ile %25 arasında dalgalanmaktadır.
• 1980–1988:İhracata yönelik büyüme 1989–1994ış finansal serbestlik 1994 sonrası: Kriz sonrası daralma
• Özel sektör yatırımlarındaki azalma Mal Hareketinin Serbestleşmesi ve İhracata Yönelik Büyümedir.
• Dünya bankasının 1988, 1990, 1992 yıllarında yayınladığı ‘Adjustment Lending’ raporuna göre Yapısal uyum programını uygulayan ülkelerin Yatırımlarında ortaya çıkan azalışın nedeni politik belirsizlik ve reformların yavaş yapılması gibi nedenleri yatırımlarda bir DİNLENME olarak yorumlar.
• 1980’lerin başında yatırımların olumsuz etkilenmesinin sebebi, Yüksek Enflasyonun Yarattığı Belirsizlik ve İstikrasızlık ortamı
• Özel Sektör yatırımları 1988 yılında ciddi bir ivme kazanmıştır.
• ULAŞTIRMA – HABERLEŞME özel sektörün yatırım payının EN ÇOK artırdığı sektördür.
• Ticarete konu olan sektörlerden sadece turizm sektöründeki artışın nedeni Döviz kazanma potansiyelinden uzun dönemde yararlanmaktır.
• Ücretlerin azaltılması ve devalüasyonlar aracılığı ile ihracat fiyatlarının düşürülmesinin 3 olumsuz sonucu vardır. 1) Ülke içi bölüşümü bozar. 2) Yatırımların maliyetini artırır 3) Devalüasyona dayalı bir rekabet gücü artışı dış ticaret hadlerini ülke aleyhine gelişmesini sağlar.
• Kamu yatırımları içinde İmalat Sanayinin payı azalırken, en yüksek yatırım payına Ulaştırma-Haberleşme sahiptir.
• Kamu kesimini Makine ve Teçhizat yatırımı %7,Bina ve Bina dışı inşaat ise %17’dir.
• 2002 yılında kamu ve özel kesim yatırı toplamı içersinde özel sektörün yatırım payı %68’dir.Bunun %44’ü makine teçhizata, %24 ise bina inşaatına yöneliktir.
• Genel olarak kamu ve özel kesim bina ve bina dışı inşaatının toplamı %41 toplam makine teçhizat yatırımı ise %51’dir.
• Yatırımlara sağlanan destekler; 1) Gümrük vergisi ve toplu konut istisnası. 2) Yatırım indirimi 3) Katma değer vergisi istisnası 4) Vergi, Resim, Harç istisnası 5) Kredi tahsisi
• Yatırım teşvik belgelerinin sektörel dağılımı;%59 imalat sanayi,%33 hizmetler,%4 madencilik,%3 enerji,%1 tarım
• Türkiye’de yabancı sermaye girişini düzenleyen ilk kanun 18 Ocak 1954 tarihinde yürürlüğe giren 6224 sayılı yabancı sermaye teşvik kanunudur.
• 5 Haziran 2003 de doğrudan yabancı yatırımlar kanunu kabul edilmiştir. Bu kanunla yabancı şirket yabancı sermaye genel müdürlüğünden almak zorunda olduğu ön izinden kurtarılmıştır.
• Türkiye’ye en çok yabancı sermaye yatırımı yapan ülke FRANSADIR. Hollanda, Almanya, ABD kaynaklı firmalar devam etmektedir. İtalya ve İngiltere’nin de payı göz önüne alınırsa. Türkiye ile AB’nin arasındaki sıkı ilişki dikkat çekmek’ dedir.
• Yabancı sermayenin sektörel dağılımı; 1982’de %59 imalat, %39 hizmet.2002’de %58 hizmetler, %40 imalat.
• Yatırım teşviklerinden Marmara, İç Anadolu, Ege, Akdeniz bölgelerinin toplamı %69 dur.
• Özel kesim ticarete konu olmayan sektörlerin GSMH 2001 yılı içinde %9’dur.
• Teşvik belgesi kapsamında Yatırım indirim oranı %40-%200 arasında değişmektedir.
• Kamu sektöründe toplam kamu imalat sanayi üretiminin %65 KİMYA SEKTÖRÜ tarafından yapılmaktadır.ikinci büyük sektör ise GIDA sektörüdür.
• Özel sektörde katma değer yaratan 2 sektör vardır.Bunlar 2001 yılında yaklaşık %22 ile MAKİNE ve DOKUMA sektörüdür.
• İmalat sanayii toplam(özel ve kamu)katma değerinin GSMH içindeki payı 2001 yıllında %20 düzeyine çıkmıştır.
• 1980 yılından itibaren imalat sanayi ihracatı çok hızlı bir artış göstermektedir.
• Özel sektörde alt sektörlerin özel sektörün katma değeri içindeki payları istihdam paylarından yüksektir.Bu konuda tek istisna DOKUMA sektöründendir.Kamu sektöründe ise Sektörlerin istihdam payları katma değer paylarından daha yüksektir.Bunu tek istisnası sermaye yoğun sektörü olan KİMYA sektörüdür.
• İmalat sanayi alt sektörleri uluslar arası sanayi sınıflandırmasına göre 9 alt sektöre ayrılmaktadır.Bunlar Gıda,Dokuma,Orman,Kağıt,Kimya,Toprak,Ana Metal,Makine ve diğer alt sektörlerdir.
• Kar paylarının hesaplanmasında dikkate alına 2 temel maliyet bulunmaktadır.ÜCRETLER ve ÜCRET DIŞI GİRDİ MALİYETLERİDİR.
• Türk İmalat sanayiinde ücretler dışındaki maliyetlere yansıyan en önemli unsur REEL DÖVİZ KURUDUR.
• Toprak ürünleri en uzun soluklu yatırım hamlesini sürdüren sektördür. 1987 yılından günümüze ortalama %11 yatırım oranı ile diğer tüm sektörler arsında Rekor kırmıştır.
• İmalat sanayii büyüme kalıplarına ilişkin kalıplar yatırmalardaki,verimlilikteki ve istihdamdaki büyümelere dayalı olarak yapılabilir.
• Bunlar;Yoğun büyüyen sektör,Kapasite kullanımına dayalı büyüyen sektör,Yaygın büyüme gösteren sektör,Dinamik etkin sektör,Statik etkin sektör,Durgun kalıp,Daralan kalıp,Atıl birikim kalıbı,Emek kullanımına dayalı kalıp,Daralan birikimsiz kalıp
• 1974-77 döneminde dinamik ve yoğun büyüme kalıbı görülmektedir
• 1978-79 Döneminde Durgun ve emek kullanımına dayalı büyüme görülmektedir.
• 1980 yılında Durgun ve Emek kullanımına dayalı bir KRİZ yılıdır.
• 1981-83 İhracata yönelik Büyüme dönemin başlangıcı olan bu dönem Kapasite kullanımına dayalı dinamik bir büyüme kalıbı göstermektedir.
• 1984-88 ihracata yönelik büyümenin olgunlaştığı dönemdir.Dinamik büyüme kalıbı devam ederken Kapasite kullanımına dayalı büyümenin yerini yoğun büyüme kalıbı almaktadır.
• 2000 dinamik kapasite kullanım oranına dayalı,2001 statik-kapasite kullanım oranına dayalı bir büyüme kalıbı içersindedir.
• Eğer ücretlerdeki artış verimlilikteki artışı aşıyorsa emek-yönelimli sanayileşme politikalarının geçerli olduğu,eğer reel ücretlerindeki artış,verimliliğin gerisinde kalıyorsa sermaye-yönelimli bir kalıbın geçerli olduğu söylene bilir.
• İthal ikameci politikaların izlendiği 1974-77 dönemi toplam imalat sanayii için verimliliğin,ücretlerden daha hızlı bir artış gösterdiği sermaye yönelimli dönemdir.
• İhracata yönelik büyüme kalıplarının izlendiği dönemler(1981-83 ve 1984-88) gerek imalat sanayi gerek alt sektörler için sermaye yönelimli olarak görünmektedir.Tek istisnası 1981-83 döneminde KİMYA sektörüdür.
• Toplam imalat sanayiinde emek yönelimli olan 2 döneme rastlanmaktadır.Finans al serbestlik politikalarının uygulandığı 1989-93 ve 1995-99 dönemleridir.TEK İSTİSNASI 1989-93 dönemi hariç KAĞIT sektörüdür.
• Krizden çıkabilmek için benimsenen bölüşüm kalıbı Bölüşümün sermaye yönelik olarak değiştirilmesi gerekir.
• Toplam imalat sanayiinde emek yönelimli bölüşüm kalıplarına 1989-93 ve 1995-99 dönemlerinde rastlanmakladır.
• İmalat sanayi yatırmalarının 1980 yılından sonra 20 yıl süre ile ortalama %5 civarında sabit kalma nedenleri;Devalüasyonlarla paranın değerinin düşürülmesi,Faiz oranlarının yükselmesi ve iç Talebin yükselmesi ihracatın azalması ve imalat sanayiinde iç talebe yönelik yatırmaların yapılmasına neden olmuştur.
• Türkiye de tarım sektöründe yaşanan işsizlik türü GİZLİ İŞSİZLİK(FİRKSİYONEL) dır.
• Türkiye tarımının evrensel ve kurumsal özellikleri :1 ) Alt yapının yetersiz ve bozuk olması,2) Girdi çıktı ilişkilerinde sorunlar olması,3) Üretim pazarlama konusunda sorunlar olması,4)Büyük ölçüde gizli işsizlik olması
• Türkiye de tarım sektörü genel sosyo-ekonomik yapısındaki kriterler; 1)sektörün ulusal gelire katkısı 2)Ülkenin gıda ürünlerinde kendine yeterlilik durumu 3) Sanayi sektörüne girdi sağlaması 4)istihdamdaki payı
• Türkiye’de kır-kent nüfus dengesinde 1950 yılından itibaren oransal,1980 yılından itibaren ise mutlak olarak azalmaktadır.
• Cumhuriyetin ilk yıllarında tarım sektörünün,ekonomik kalkınmayı sağlayıcı sektör olarak seçilmesinin nedenleri;1)Ülkenin sanayi kapasitesinin yetersiz olması 2)Kaynak eksikliği 3)Tarım sektörünün gelenekselliği 4)Eğitilmiş personel yokluğu
• Traktör dış alımına koşut olarak Türkiye de tarım yaygın ve hızlı bir gelişme sürecine 1950-53 yıllarında girmiştir.
• 2000 yılların başında tarım sektörünün GSMH içindeki payı %13 dür.
• Özelleştirme ana planı çerçevesinde birinci sırada özelleştirilecek KİT’ler;YEMSAN ve TİGEM ’dir
• AB gümrük birliği anlaşması kapsamında ele alına TARIM ürünleri;İçeriğinde SÜT-TAHIL ve ŞEKER bulunan işlenmiş tarım ürünleri.
• Tarım politikalarının amaçları;1)Tarımsal üretimin sürekliliğini sağlamak 2)Ülkenin gıda güvenliğini sağlamak 3)Tarım üreticilerinin ve tüketicilerinin yaşam düzeyini yükseltmek 4)Üretimin ulusal ekonomiye katkı oluşturmasını sağlamak 5)Amacı dış ticarette rekabet üstünlüğü elde etmektir.
• Tarım politikası araçları; 1)Pazar fiyat desteği 2)Doğrudan gelir desteği 3)Dolaylı gelir desteği 4)Genel hizmetler
• İlk Pazar fiyat desteği uygulaması olan buğday destekleme alanları 1932 yılında başlamıştır.
• Tarımsal ürünleri artış hız nüfus artış hızının gerisine 1980 yıllarda düşmüştür.
• Türkiye’nin dış satımına konu olan geleneksel tarım ürünleri;FINDIK,İNCİR,ÜZÜM,TURUNÇGİLLER,ZEYTİN YAĞI,TÜTÜN,BAKLAGİLLER ve BUĞDAY UNUDUR.
• Hasat döneminde tarımsal ürün fiyatlarının düşmesinin nedenleri; 1)Çok miktarda ürünün piyasaya çıkması 2)Ürün çeşidine göre değişen depolama olanaklarının yetersizliği 3)Üreticinin finansman yetersizliği 4)Pazarlama olanaksızlıklarının yetersizliği
• Türkiye köylüsünün BEKA STRATEJİSİ adı altında yaşamını sürdüre bilmek için aradığı ve bulduğu yollar;1)Yeni gelir olanakları yaratmak 2)Birikeni tüketmek ve borçlanmak 3)Tüketimi sınırlama ve kadın emeğinin sömürüsünü derinleştirmek.
• Türkiye’de tarımsal işletme başına düşen ARAZİ miktarı ortalama 5,9 hektardır.
• URGUAY TURU KARALARI: 1)Sübvansiyonlu dış satım miktarının azaltılması 2)İç pazarın koruyucu önlemlerinin ortaklaştırılarak düzeyinin indirgenmesi 3)Sağlık ve bitki sağlığı önlemlerinin dünya genelinde uyumlaştırılması 4)Ülkelerin tarım sektörüne verdikleri iç desteklerin indirgenmesi
• Türkiye işlenmiş tarım ürünleri dış alınımın %90ı AB ülkelerinden yapmaktadır.
• AŞAR vergisi 1925 YILINDA Yürürlükten KALDIRILMIŞTIR.

TÜRKİYE EKONOMİSİ TARAMA SORULARI 2009
"dershane hocalarını sorusudur"

1.Türkiye'de 24 Ocak 1980 tarihinde girilen yeni dönem için aşağıdaki özelliklerden hangisi söylenemez?
A) İthal ikameci sanayileşme B) Yapısal uyum
C) Dışa açılma D) İhracata dayalı büyüme
E) Liberal politika dönemi

2.Aşağıdakilerden hangisi 1961-1979 döneminde uygulanan iç tüketime dönük sanayileşme stratejisinin tamamlayıcı unsurlarından biri değildir?
A)KİT'lerde yüksek ücret politikası
B)Sosyal güvenlik sistemini geliştirme stratejisi
C)Tarımsal fiyat destekleme politikası
D)İthalattan alınan düşük vergiler
E)Grevli toplu sözleşme düzeni

3.Aşağıdakilerden hangisi 1940'da çıkarılan Milli Koruma Kanunu'na dayanarak hükümetin uyguladığı tedbirlerden biri değildir?
A)Özel işletmelere geçici olarak el koymak
B)Sanayileşme programını hızlandırmak
C)Çalışma süresini uzatmak
D)Temel ihtiyaç maddelerini vesikayla dağıtmak
E)İthalatta ve iç ticarette fiyatlara azami sınırlar koymak

4.Türkiye'de yurtiçi tasarrufların üzerinde yatırım yapılmasını mümkün kılan faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A)Asgari ücretin düşük tutulması
B)Dış kaynak kullanımıC)Memur maaş zammının enflasyon oranının altında belirlenmesi
D)Döviz kurunun düşük tutulması
E)Yüksek enflasyon oranları

5.Türkiye'nin gelir dağılımındaki eşitsizliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A)Tarım sektörünün işletme artığı, tarım dışı işletme artığına göre çok düşüktür
B)İşgücü ödemelerinin payı %20 ile %30 arasında hareket ederken, işgücü ödemeleri dışındaki gelirlerin payı %60 ile %70 arasındadır
C)Kriz yıllarında işgücü ödemelerinin aldığı pay artmaktadırD)İşverenlerin ortalama yıllık gelirleri, ücretli ve maaşlı çalışanların yaklaşık üç katıdır.
E)Ücretle çalışan bireylerin toplam çalışanlar içindeki payına göre elde ettikleri gelirlerin toplam gelir içindeki payı düşüktür

6.Türkiye'de gelirin fonksiyonel dağılımı incelendiğinde toplam gelirden en çok pay alan kesim aşağıdakilerden hangisidir?
A)Yevmiyeli çalışanlar
B)Emek geliri elde edenler
C)Tarımda kira, faiz ve kâr geliri elde edenler
D)Ücretsiz aile işçileri
E)Tarım dışı kira, faiz ve kâr geliri elde edenler

7.AşağıdakiIerden hangisi 5 Haziran 2003 tarihinde kabul edilen 4875 sayılı "Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu"nun amaçlarından biri değildir?
A)Ulusal paranın kıymetinin korunması
B)Doğrudan yabancı yatırımların özendirilmesi
C)Yabancı yatırımcıların haklarının korunması
D)Yatırım ve yatırımcı tanımlarında uluslararası standartlara uyulması
E)Doğrudan yabancı yatırımların gerçekleştirilmesinde izin ve onay sisteminin bilgilendirme sistemine dönüştürülmesi

8.İmalat sanayinin yaklaşık tüm sektörlerinde ücret maliyeti, toplam maliyetin %10'undan daha az olduğu durumda kâr paylarını etkileyen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A) Enflasyon oranı B) Vergi oranları C) Ücret maliyeti
D) Asgari ücret E) Girdi maliyetleri

9.Aşağıdakilerden hangisi ithal ikameci sanayileşme döneminin özelliklerinden biri değildir?
A)Yüksek gümrük duvarları ile korunan yerli sanayinin kârlarının yüksek olduğu bir bölüşüm ilişkisinin olması
B)İhracata dayalı büyüme politikalarının izlenmesi
C)İç tüketime ve yüksek alım gücüne dayalı olması
D)Alt sektörlerin kâr paylarının yüksek olması
E)Dış kaynak kullanılarak iç denge sağlanması

10.Aşağıdakilerden hangisi doğrudan gelir desteği sisteminin Türkiye'nin tarımsal üretim yapısında yarattığı olumsuz sonuçlardan biri değildir?
A)Üretim planlamasını gerçekleştirmenin olanaksız hale gelmesi
B)Tarımsal üretimin en önemli gereklerinden olan finansın tarımdan daha da uzaklaşması
C)Toprağı işleyeni değil mülk sahibini desteklemesi
D)Tüm girdiler pahalanırken doğrudan gelir desteğinin sabit tutulmasının çiftçinin durumunu kötüleştirmesi
E)Köyden kente göçün azalması

11.Türkiye'de tarımsal üretim maliyetlerinin yüksek olmasında en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?
A)Tarımsal teknolojinin yeterince kullanılmaması
B)Tarımın altyapı sorunları ve girdi fiyatlarının pahalılığı
C)Tarımsal desteklemelerin yetersiz olması
D)Tarım sektöründe kalifiye eleman çalışmaması
E)Tarım sektöründe çalışanların eğitim düzeyinin düşük olması

12.Türkiye'de ilk pazar fiyatı desteklemesi hangi ürünün alımında uygulanmıştır?
A) Tütün B) Çay C) Pamuk D) Buğday E) Fındık

13.İç borç sorununu daha da ağırlaştırarak sürecin çok uzamasına ve transfer edilecek meblağın devasa boyutlara çıkmasına neden olan faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A) Cari açık B) Yüksek büyüme hızları
C) Fahiş reel faiz hadleri D) İthalattaki hızlı artış
E) Döviz kurunun düşük kalması

14.Dolaysız vergiler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
A)Dış ticaretten alınan vergilerdir. B)Verasetten al inan vergiIerdir.
C)Katma değer vergisidir. D)Mal ve hizmetlerden alınan vergilerdir.
E)Gelir ve servet vergilerinin toplamıdır.

15.Aşağıdakilerden hangisi cari dengenin dört temel kaleminden biri değildir?
A) Mal ticareti B) Cari transferler C) Yatırım dengesi
D) Hizmet ticareti E) Net hata ve noksan

16.Türkiye'nin sermaye hareketlerinde serbestleşme dönemi aşağıdakilerden hangisiyle başlamıştır?
A)1989 yılında yürürlüğe giren 32 sayılı kararla
B)24 Ocak 1980 kararlarıyla
C)12 Eylül 1980 askeri darbesiyle
D)Turgut Özal'ın cumhurbaşkanı seçilmesiyle
E)1974 Kıbrıs barış harekâtıyla

17.Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ekonomisinin serbest piyasa ekonomisiyle dışa açılma olarak tanımlanan 1980-1988 döneminin özelliklerinden biri değildir?
A)İhracat artışlarının dışa açık büyümenin temel öğesi haline gelmesi
B)Nominal (parasal) ücret artışlarının kontrol edilmesi
C)Daraltıcı para ve maliye politikalarının yurtiçi talep ve enflasyonu bastırması
D)Üretim önceliğinin yurtiçi pazarlara verilmesi
E)KİT ürünlerine sürekli yapılan zamlarla iç talebin daraltılması

18.Sıcak para girişlerinin sağladığı aşırı değerlenme ithalat maliyetlerini ve iktisadi büyümeyi nasıl etkiler?
A)İthalat maliyetlerini arttırır, büyümeyi etkilemez.
B)İthalat maliyetlerini arttırıp, iktisadi büyümeyi yavaşlatır.
C)İthalat maliyetlerini arttırıp, iktisadi büyümeyi hızlandırır.
D)İthalat maliyetlerini düşürüp, iktisadi büyümeyi hızlandırır.
E)İthalat maliyetlerini düşürüp, iktisadi büyümeyi yavaşlatır.

19.Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde finansal serbestleşme döneminde gelişen spekülatif yönlü büyümenin özelliklerinden biri değildir?
A)Büyümenin kısa vadeli sermaye girişlerine bağlı olarak konjonktürel dalgalanmalar içermesi
B)GSYİH'daki dalgalanmaların sermaye giriş ve çıkışlarındaki spekülatif trende bağımlı olması
C)Ulusal kaynakların sabit sermaye yatırımları aracılığıyla reel üretken sektörlere aktarılamaması
D)Ucuzlayan sermaye maliyetleri nedeniyle sabit sermaye yatırım I ar inin artmasıE)Ulusal finans piyasalarının kısa vadeli spekülatif yabancı sermaye hareketlerine bağımlı hale gelmesi

20.Aşağıdakilerden hangisi kamu net borç stokunun milli gelire oranını azaltan faktörlerden biri değildir?
A)Milli gelirin artması
B)Kamunun faiz dışı fazlasının milli gelire oranının artması
C)Döviz kurunun artması
D)Faiz oranının düşmesi
E)Ekonominin büyümesi

21.Ekonominin dış dengesinin hangi hassas dengeler üzerinde yol aldığını gösteren ve son zamanlarda para krizlerinin tahminine yönelik en önemli araç olarak görülen oran aşağıdakilerden hangisidir?
A)Toplam borçların nüfusa oranı
B)İç borç faizlerinin dış borç faizlerine oranı
C)Kısa dönemli dış borçların merkez bankası dış rezervlerine oranı
D)İç borçların dış borçlara oranı
E)Reel faizlerin büyümeye oranı

22.Döviz kuru çapasına dayalı enflasyonu düşürme politikalarında karşılaşılan en önemli sorun aşağıdakilerden hangisidir?
A)Büyüme oranlarının istenilen düzeyde gerçekleşmemesi
B)Reel faizlerin aşırı yükselmesi
C)Ulusal paranın aşırı değerlenmesi sonucu dış dengelerin bozulması
D)Yatırımların durdurulması
E)Gelir dağılımının bozulması

23.Aşağıdakilerden hangisi ekonomide istikrarsızlığın başlıca kaynağı olan kısa vadeli sermaye girişlerinin temel nedeni değildir?
A)Cari işlemler açıklarını kapatmak
B)Spekülatif kârlar elde etmek
C)Yurtiçinde bankaların rezervlerini beslemek
D)Yurttaşların tasarruf aracı olarak talebini karşılamak
E)Yurt dışına servet transferinde kullanılmak

24.Türkiye'de ihracata dayalı büyüme stratejisine geçişin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Ekonomik istikrarı sağlamak
B)Yüksek büyüme oranlarına ulaşmak
C)Artan dünya nüfusunun ihtiyaçlarını karşılamak
D)Borç ödemek için döviz kazanmak
E)Yatırım malı ithalatı için gereken dövizi sağlamak

25.Aşağıdakilerden hangisi kalkınma sürecinde yeni yatırımların sektörler arası dağılımını planlamanın gerekli olduğunu destekleyen görüşlerden biri değildir?
A)Karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan ürünlerde uzmanlaşmak
B)İhracatın mal bileşimini yeni teknolojilere dayanan mallara kaydırmak
C)Dış ticarette kayıpları önlemek
D)İthalata bağımlılığı azaltmak
E)Temel ihtiyaçlarda güvenliği korumak

26.Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme kapsamında tarıma sağlanan genel hizmetlerden biri değildir?
A)Tarım sektörüne tanınan vergi kolaylıkları
B)Tarımsal altyapı hizmetleri
C)Topraksız köylüye toprak tahsisi
D)Tarım ürünlerinin taşınmasında tanınan ayrıcalıklar
E)Eğitim, araştırma ve yayın hizmetleri

27.Gelir eşitsizliği katsayısı olarak kabul edilen ve ülke içi gelir dağılımının gelişiminin izlenebileceği gösterge aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gini katsayısı B) TEFE C) Satın alma gücü paritesi
D) Harcanabilir gelir E) Kişi başına gelir

28.Yatırım teşviklerinin yöreye göre dağılımında toplam teşvikler içerisinde en fazla paya sahip olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karadeniz
B) Marmara
C) İç Anadolu
D) Güneydoğu Anadolu
E) Doğu Anadolu




29.Aşağıdakilerden hangisi 1990-1999 döneminde hazırlanan "Özelleştirme Ana Planı" çerçevesinde öncelikle özelleştirilecek tarımsal KİT'lerden biri değildir?
A) Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü
B) Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü
C) Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.
D) Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
E) Et ve Balık Kurumu

30.Aşağıdakilerden hangisi vergi sistemi ile ilgili eleştirilen konulardan biri değildir?
A)Vergi oranlarının yüksek veya düşük olması
B)Fazla ve geniş muafiyetlerin fiilen ödenen oranları düşürmesi
C)Denetim ve cezaların vergi kaçırmayı caydıracak düzeyde olmaması
D)Bazı gelirlerin vergilendirilmemesi
E)Gelir düzeyine bakılmaksızın herkesin eşit vergilendirilmesi

31. Doğrudan yabancı yatırımların birinci nesil yeni sanayileşen Asya ülkelerinden uzaklaştıktan sonra yöneldiği ve doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık dörtte birini alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hindistan B) Meksika C) Brezilya
D) Çin E) Türkiye

32. 1990'ların finansal derinlik olgusu ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A)Derinlik olgusu sadece kamu borçlanma senetlerinin ve ulusal paradan kaçışın göstergesidir.
B)Derinlik sadece döviz tevdiat hesaplarındaki artışlardan ibarettir.
C)Bu süreç ulusal yatırım havuzuna reel bir katkı yapmamıştır.
D)Yaşanan süreç spekülatif nitelikli birikimleri finanse etmiştir.
E)Menkul kıymet çeşitliliği özel sektöre değişik borçlanma alternatifleri sunmuştur.

33.Krizden çıkılarak tekrar istikrar ve genişleme yoluna girilen 2000 yılının ilk çeyreğinde GSYİH'nın bileşenleri içinde en hızlı gelişeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sanayi
B) Mali Kuruluşlar
C) Ticaret
D) Tarım
E) İnşaat

34.Aşağıdakilerden hangisi özelleştirmenin amaçlarından biri değildir?
A)Rekabete dayalı piyasa ekonomisinin oluşturulması
B)Sermaye piyasasının geliştirilmesi
C)Devlet bütçesi üzerindeki KİT finansman yükünün azaltılması
D)Elde edilen gelirle dış borç ödemelerinin gerçekleştirilmesi
E)Devletin ekonomideki sınaî ve ticari aktivitesinin en aza indirilmesi





35. Aşağıdakilerden hangisi yatırımları kalkınmanın gerektirdiği seviyelere çıkarmak için yapılması gerekenlerden biri değildir?
A)Kur istikrarsızlığının giderilmesi
B)Reel faiz oranlarının azaltılması
C)Kamu yatırımları ve yerli özel yatırımların artırılması
D)Sermaye hareketlerinin kontrol edilmesi
E)Kısa vadeli spekülatif yabancı sermayenin ülkeye çekilmesi

36. Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda Avrupa'dan ucuz sınaî mamul ithalatının, Anadolu'da zanaat üretimine etkilerinden biridir?
A)Anadolu'da zanaat üretimini artırmasıdır.
B)Zanaatları ucuz emeğe dayanan faaliyetlerde yoğunlaşmaya mecbur etmesidir.C)Dokumacılığı ve diğer bazı zanaatları geliştirmesidir.
D)Anadolu'da iplik eğirme faaliyetinin gelişmesidir.
E)Lonca teşkilatının güçlenmesidir.

37.Aşağıdakilerden hangisi 2000 yılı enflasyonu düşürme programının tarım sektörüne ilişkin düzenlemelerinden biri değildir?
A)Tarımsal ürün ithalatının yasaklanması
B)Fiyat teşvik sisteminden doğrudan gelir desteğine geçilmesi
C)Hububat destekleme fiyatlarının Chicago Borsası'ndaki fiyatlara göre belirlenmesi
D)Şeker pancarı destekleme fiyatlarının enflasyon oranına göre artırılması
E)Ziraat Bankası ve Halk Bankası'ndan verilen sübvansiyon kredilerinin azaltılması

38.Osmanlı İmparatorluğu'nda Has, Zeamet, Tımar topraklarına verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?
A) İkta B) Ayan C) Kaime D) Dirlik E) Tağşiş

39. Yatırımlarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A)Sabit sermaye yatırımları makine-teçhizat ve inşaat olmak üzere iki alt gruba ayrılabilir.
B)Yatırım amaçlı binek otolar makine-teçhizat yatırımına dâhildir.
C)Sabit sermaye stokunu arttırmak için her yıl yapılan ilaveler yatırım olarak değerlendirilir.
D)Stok değişmeleri de yatırımların bir unsurudur.
E)İnşaat yatırımları sadece kamu sektörü tarafından yapılan yatırımları kapsar.

40.Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de 1980 yılında başlayan mal hareketlerinin serbestleşmesi ve ihracata yönelik büyüme ile birlikte özel sektör yatırımlarında gözlenen azalmanın sebeplerinden biri değildir?
A)Politik belirsizlik olması
B)Yüksek enflasyonun belirsizlik ve istikrarsızlık yaratması
C)Yabancı sermaye girişlerinin az olması
D)Devalüasyonlar sonucunda yatırım malı fiyatlarının hızla yükselmesi
E)Reformların yavaş yapılması

41. Genellikle bir yılda, bir ülke sınırları içerisinde üretilen tüm tamamlanmış malların piyasa değeri aşağıdakilerden hangisiyle ölçülür?
A) GSMH B) Büyüme C) GSYİH D) Cari Açık E) Dış Borç





42.Ekonominin büyüklüğünü gösteren ve ekonominin bütününe ilişkin en temel kavram olan gayri safi milli hâsıla aşağıdakilerden hangileriyle hesaplanabilir?
A) Sermaye emek ve girişimci
B) Gelir, gider ve faiz
C) Toplama, fark ve üsteleme
D)Üretim, gelir ve harcamalar
E) Üretim, dağıtım ve paylaşım

43. Osmanlı İmparatorluğu'nda 16-18. yüzyıllarda hâkim olan kapitalizm-öncesi üretim tarzında, devletin, ordunun, bilimsel, sanatsal, kültürel faaliyetlerin başlıca maddi kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Savaş ganimetleri B) Gümrük vergileri C) Dış borçlar D) Sanayi üretimi E) Tarımsal vergiler
44. Tarımsal girdi ve teknoloji kullanım düzeyinde önemli bir ilerleme olmadan, geleneksel biçimlerde ve çoğunlukla düşük verimlilik değerleri ile sürdürülen tarımsal üretim biçimine ne ad verilir?
A) Ticari tarım B) Yaygın tarım C) Teknolojik tarım
D) Yoğun tarım E) Modern tarım

45. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ekonomisinin serbest piyasa ekonomisiyle dışa açılma olarak tanımlanan 1980-1988 döneminin özelliklerinden biri değildir?
A)Üretim önceliğinin yurtiçi pazarlara verilmesi
B)İhracat artışlarının dışa açık büyümenin temel öğesi haline gelmesi
C)Daraltıcı para ve maliye politikalarının yurtiçi talep ve enflasyonu bastırması
D)Nominal (parasal) ücret artışlarının kontrol edilmesi
E)KİT ürünlerine sürekli yapılan zamlarla iç talebin daraltılması

46. Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde finansal serbestleşme döneminde gelişen spekülatif yönlü büyümenin özelliklerinden biri değildir?
A)Ulusal kaynakların sabit sermaye yatırımları aracılığıyla reel üretken sektörlere aktarılamaması
B)Ucuzlayan sermaye maliyetleri nedeniyle sabit sermaye yatırımlarının artması
C)Ulusal finans piyasalarının kısa vadeli spekülatif yabancı sermaye hareketlerine bağımlı hale gelmesi
D)Büyümenin kısa vadeli sermaye girişlerine bağlı olarak konjonktürel dalgalanmalar içermesi
E)GSYİH'daki dalgalanmaların sermaye giriş ve çıkışlarındaki spekülatif trende bağımlı olması

47.Aşağıdakilerden hangisi ekonomide istikrarsızlığın başlıca kaynağı olan kısa vadeli sermaye girişlerinin temel nedeni değildir?
A)Yurtiçinde bankaların rezervlerini beslemek
B)Spekülatif kârlar elde etmek
C)Yurttaşların tasarruf aracı olarak talebini karşılamak
D)Yurt dışına servet transferinde kullanılmak
E)Cari işlemler açıklarını kapatmak

48. 16-18. Yüzyıllarda ekonomisi esas itibariyle kendi kendine yeten ve merkezi idaresi olan sosyal siyasi yapıya ne ad verilir?
A) Çevre ülke B) Derebeylik C) Dünya imparatorluğu
D) Eyalet E) Sömürge
49. Avrupalı sermayedarların Osmanlı Devletine kendilerine borçlanması için baskı yapmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tarımsal yapının gelişme potansiyelinin olması
B) Osmanlı İmparatorluğu'nun gelişmesine katkı yapma isteğinin olması
C)Osmanlı İmparatorluğu'nda fiyat istikrarının sağlanması
D) Borç faizinin çok düşük olması
E)Osmanlı bütçe açıklarının kazançlı bir plasman alanı olması

50. 2002 yılında devletten yapılan transferlerde bir artış yaşanmasının en büyük nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Reel faizlerin yükselmesi
B) Karşılıksız burslardaki artış
C) Nominal döviz kurunun düşük kalması
D) Ücretli ve maaşlı çalışan sayısındaki artış
E) Emekli sayısında yaşanan artış

51. Türkiye'de kamunun tasarruf-yatırım açığı aşağıdakilerden hangisiyle karşılanmaktadır?
A)Özel sektör tasarruf-yatırım fazlası ve dış kaynak girişi
B) Merkez Bankası Kaynakları
C) Vergi gelirleri ve iç borçlar
D) Dünya bankası kredileri
E) Özelleştirme gelirleri ve hibeler

52. Aşağıdakilerden hangisi 4367 sayılı karara göre kredi tahsis edilecek yatırımlardan biri değildir?
A) Çevre korumaya yönelik yatırımlar
B) Teknoloji geliştirme bölgelerinde yapılacak yatırımlar
C) Araştırma geliştirme yatırımları
D) Öncelikli teknoloji alanındaki yatırımlar
E) Toplu konut yatırımları

53. Ticarete konu olan sektörlere yapılan yatırımlardaki azalma sonucunda ülkenin uluslararası rekabet gücü aşağıdakilerden hangisine bağlı hale gelmektedir?
A) Verimlilik artışına B) Nakliye ücretine C) Ucuz fiyata
D) İklim koşullarına E) Teknolojik gelişmeye

54. Türkiye'de 1980 sonrası sağlanan ihracat artışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A)Yatırımlardaki artış ihracat artışının çok üzerindedir.
B)İhracat artışı, ihracata dayalı büyüme politikalarıyla sağlanmıştır.C) İhracat artışı para aşırı değerli tutularak gerçekleşmiştir.
D) İmalat sanayi katma değer artışı ihracat artışından fazladır.
E)Önemli sanayileşme atılımını birlikte getirmiştir.

55. Aşağıdakilerden hangisi dünya ülkelerinin hemen tümünde uygulanan değişik tarım destekleme modellerinin ortak amaçlarından biri değildir?
A)Tarımsal üretimin sürekliliğinin sağlanarak ülkenin gıda güvenliğinin korunması
B)Tarım sektörünün dış ticarette rekabet üstünlüğü elde etmesi
C)Tarım üreticilerinin ve tüketicilerinin yaşam düzeylerinin yükseltilmesi
D)Tarım sektoründe çalışan nüfusun azaltılması
E)Tarım sektörü üretiminin ulusal ekonomiye katkı oluşturması







56. Aşağıdakilerden hangisi tarımsal özelleştirmeler sonucu Türkiye kırsalında yaşanan ortak sorunlardan biri değildir?
A)Tarımsal ürünlerde kalitenin bozulmasıB)Yerli ortaklı çokuluslu şirketlerin piyasayı ele geçilmesi
C)Rekabete kapalı yapıların ortaya çıkması
D)Gerileyen hammadde fiyatları nedeniyle üretici gelirinin azalması
E)Tarımsal üretim yapısının zayıflaması

57. Aşağıdakilerden hangisi vergi sistemi ile ilgili eleştirilen konulardan biri değildir?
A)Gelir düzeyine bakılmaksızın herkesin eşit vergilendirilmesi
B) Vergi oranlarının yüksek veya düşük olması
C)Bazı gelirlerin vergilendirilmemesi
D) Fazla ve geniş muafiyetlerin fiilen ödenen oranları düşürmesi
E)Denetim ve cezaların vergi kaçırmayı caydıracak düzeyde olmaması

58. 2003 yılında dış borçlarda görülen azalmanın en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ekonominin hızla büyümesi
B)Türk Lirasının dolar karşısında değerlenmesi
C) Reel faiz oranlarının düşmesi
D) Ülkenin risk priminin azalması
E) Faiz dışı bütçe fazlasının artması

59. Kamu borçlanma gereği formülüne göre, kamunun açığı hangi kaynaklardan karşılanmaktadır?
A) Merkez Bankası net varlıkları
B) Özel sektör tasarruf fazlası ve dış ticaret açığı
C) Dış borçlanma
D) Başka ülkelerin yaptığı hibeler
E) Merkez Bankası rezervleri

60. II. Dünya savaşının ardından yaklaşık çeyrek yüzyıl süren büyüme ve refah döneminde Uluslararası kuruluşların denetiminde uygulanan döviz kuru sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ortak para birimi
B) Dalgalı kur sistemi
C) Enflasyona endeksli hareketli kur
D) Sabit ancak ayarlanabilir döviz kuru sistemi
E) Dolara endeksli kur

61. Aşağıdakilerden hangisi 1970 ve sonrası dönemde çevre ülkeler açısından yaşanan gelişmelerden biri değildir?
A)Kendi aralarındaki ticaretin önemli ölçüde artması
B)Toplam ihracat içinde tarımsal malların paylarının artmasıC)Ticarette birincil mallardan imalat sanayine doğru bir dönüşüm yaşanması
D)Hızla dışa açılma sürecine girmesi
E)Dünya ticaretindeki paylarını artırması

62. Dış sermaye akımlarına açık bir ekonomide yurt içinde TL cinsinden sunulan faiz ile kurdaki değer kaybı arasındaki fark finansal spekülatör için ne tür bir gelir oluşturur?
A) Sterilizasyon geliri B) Finansal arbitraj geliri
C) Kur farkı D) Risk primi E) Faiz geliri

63. Aşağıdakilerden hangisi uluslararası mal ve para piyasaları ile tam bütünleşmeyi amaçlayan serbestleşme politikalarından beklenenlerden biri değildir?
A)Yurt içi faizlerin yükselerek uluslararası faiz oranını aşmasıB)Yurt içi ve yurt dışı tasarrufların mali sisteme aktarılmaması
C) Kredi hacminin genişlemesi
D)Sabit sermaye yatırım harcamalarının artması
E) Ekonominin büyüme hızının yükselmesi

64. 2000 yılı enflasyonu düşürme programında maliye politikasına ilişkin belirlenen en önemli gelir kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Personel giderlerine yapılacak azaltma
B) Gelir vergisindeki artışlar
C) Dolaylı vergi oranlarındaki artışlar
D) Özelleştirme gelirleri
E) Sosyal güvenlik kurumlarına yapılacak transferlerin kısılması

65. I. Ekonomi "soğutulup" mal piyasalarına durgunluk içinde istikrar kazandırılmasına
II. Yüksek faiz politikasıyla iç ve dış borçlanma olanaklarının genişletilmesine
III. işgücü maliyetlerinin aktarılmasına
Yukarıdakilerden hangileri 1994 sonrasında ulusal ekonomide yaşanan krize uyum sürecinde yapılmaya çalışılmıştır?
A) Yalnız l B) Yalnız lll C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

66. Kalkınmanın somut göstergelerinden birisi de eğitime ve araştırma-geliştirmeye yapılan harcamalardır. Bu harcamaların geliri artırması için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir?
A)Araştırma-geliştirmeye harcanan paranın vergiden düşülmesi
B) Beyin göçünün engellenmesi
C)Eğitim ve araştırma faaliyetlerinin üniversite işbirliğiyle gerçekleştirilmesi
D)Eğitim harcamalarının devlet tarafından karşılanması
E) Bilginin üretim süreçlerinde kullanılması

67. I. Toplumun dünya sisteminin işleyişini kavrayarak öz iradesiyle kendi hedeflerini belirlemeyi öğrenmesi
II. Deneyim birikimiyle kendi kalkınma sürecine hâkim olması
III. Belirlediği hedefleri gerçekleştirecek en etkili politikaları üretme becerisini geliştirmesi
Yukarıdakilerden hangileri kalkınmanın öğrenme boyutunu ifade eder?
A) Yalnız l B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

68. Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda, siyasi destek uğruna Avrupa devletlerine verilen ve Osmanlı İmparatorluğumda Avrupa sermayesinin faaliyetlerini artıran iktisadi tavizlerden biridir?
A) Tımar sistemi B) Islahat fermanı C) İltizam sistemi
D) Tağşiş E) Ayan zümresi

69. Avrupa ülkeleri ve ABD'nin kapitalist dünya sisteminin merkezini oluşturması aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmiştir?
A)19. yüzyıldaki sanayileşmeyle
B)Osmanlı Tarafından verilen kapitülasyonlarla
C)Tarımsal üretimin artmasıyla
D)Ticaretten alınan vergilerin azaltılmasıyla
E)Tımar sisteminin yaygınlaşmasıyla



70.Aşağıdakilerden hangisi 16-18. yüzyıllarda Osmanlı ülkesinde yaşanan gelişmelerden biri değildir?
A)Tımar sisteminin öneminin artmasıB)İktisadi kendine yeterliğin sürmesi
C)Devlet maliyesinin zayıflaması
D)Dış ticaretin Avrupa ülkelerinden gelen uyarılarla şekillenmesi
E)Tarımsal üretimi vergilendirme sisteminin zayıflaması

71. Aşağıdakilerden hangisi hane halkı getir dağılım anketlerinde kullanılan gelir dağılımı türlerinden biri değildir?
A) Emek karşılığı alınan ücret ve maaşlar B) Miras
C) Gayrimenkul kirası D) Girişimcilik geliri
E) Sermaye geliri

72. Gelir eşitsizliği katsayısı olarak kabul edilen ve ülke içi gelir dağılımının gelişiminin izlenebileceği gösterge aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kişi başına gelir B) Satın alma gücü paritesi
C) TEFE D) Gini katsayısı E) Harcanabilir gelir

73. 1980 yılında başlayan mal hareketlerinin serbestleşmesi ve ihracata yönelik büyüme ile birlikte özel sektör yatırımlarında nasıl bir gelişme gözlenmiştir?
A) Küçük bir artış B) Küçük bir azalma
C) Önemli bir azalma D) Önemli bir artış
E) Aynı seviyede sabit kalma

74. Aşağıdakilerden hangisi 1990-1999 yılları arasında tarım sektöründe yaşanan gelişmelerden biri değildir?
A)Emeğin bölüşüm ilişkilerindeki payının göreli olarak artması
B)AB ile imzalanan Gümrük Birliği Anlaşması sonucu tarım politikalarının dışsal olarak belirlenmesi
C)1994 krizi sonrası desteklemeye konu olan tarımsal ürün sayısının azalması
D)Tarımsal KİT özelleştirmelerinin gerçekleştirilmesi
E)İşçi sendikalarının eylemleri sonucu iç ticaret hadlerinin tarım aleyhine gelişmesi

75. İç borç sorununu daha da ağırlaştırarak sürecin çok uzamasına ve transfer edilecek meblağın devasa boyutlara çıkmasına neden olan faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A) İthalattaki hızlı artış B) Fahiş reel faiz hadleriC) Döviz kurunun düşük kalması D) Cari açık
E) Yüksek büyüme hızları

76. Kamu borcuna ödenen reel faiz oranı, milli hasılanın reel büyüme oranından az ise aşağıdakilerden hangisiyle sonuçlanır?
A) Bütçe faiz dışı fazla verecektir.
B) Maliye politikası ekonomiyi daraltacaktır.
C) Bütçe faiz dışı fazla vermeyecektir.
D) Faiz oranı, borç yükünü artıracaktır.
E) Faiz oranı, borç yükünü artırmayacaktır.

77. İhaleli veya ihalesiz nakit karşılığı ihraç edilen senetlere ne ad verilir?
A) Nakit dışı senetler B) Devlet iç borçlanma senetleri
C) Hazine bonosu D) Nakit senetler E) Devlet tahvili

78. Aşağıdakilerden hangisi Devlet iç borçlanma senetlerinin Ticari bankalar açısından sahip olduğu özelliklerden biri değildir?
A)İhale ve sözleşmelerde teminat olarak kullanabilmesi
B)Likiditesinin düşük olması ve kolayca nakde çevrilememesi
C)Çok cazip bir plasman aracı olması
D)Sermaye yeterlilik hesaplamalarında risk ağırlığının sıfır kabul edilmesi
E)Bankaların aldıkları kamu menkul değerleri için karşılık tutmak zorunda olmaması

79. Aşağıdakilerden hangisi 1970 ve sonrası dönemde çevre ülkeler açısından yaşanan gelişmelerden biri değildir?
A)Kendi aralarındaki ticaretin önemli ölçüde artması
B)Ticarette birincil mallardan imalat sanayine doğru bir dönüşüm yaşanması
C)Hızla dışa açılma sürecine girmesi
D)Toplam ihracat içinde tarımsal malların paylarının artması
E)Dünya ticaretindeki paylarını artırması

80. 2000'li yıllarda imalat sanayi içinde ihracatları hızla artan dinamik ürünler aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dondurulmuş gıdalar B) Tarımsal ürünler
C) Dokuma ve tekstil ürünleri D) Teknoloji yoğun ürünler
E) İnşaat malzemeleri

81. 1980 sonrası yaşanan finansal serbestleştirme sürecinde Türkiye ekonomisinin dengeli büyümesinin önündeki en önemli engel aşağıdakilerden hangisidir?
A) İşsizlik oranlarının yüksek olması
B) Cari açığın tehlikeli boyutlara ulaşmasıC) Denetimsiz kalan uluslararası sermaye hareketlen
D) Merkez Bankası döviz rezervlerinin yetersizliği
E) Kapasite kullanım oranlarının düşüklüğü

82. Sıcak para girişlerinin sağladığı aşırı değerlenme ithalat maliyetlerini ve iktisadi büyümeyi nasıl etkiler?
A)İthalat maliyetlerini düşürüp, iktisadi büyümeyi yavaşlatır.
B)İthalat maliyetlerini arttırıp, iktisadi büyümeyi hızlandırır.
C)İthalat maliyetlerini düşürüp, iktisadi büyümeyi hızlandırır.
D)İthalat maliyetlerini arttırıp, iktisadi büyümeyi yavaşlatır.
E)İthalat maliyetlerini arttırır, büyümeyi etkilemez.

83. Aşağıdakilerden hangisi çok boyutlu bir süreç olan iktisadi kalkınmanın somut göstergelerinden biridir?
A)Reel faiz oranlarının %10'un altında olması
B)Esnek döviz kuru sisteminin uygulanması
C)Gelirin sınıflar ve bölgeler arasında adaletli dağılımı
D)Kapasite kullanım oranının %50'nin üzerinde olması
E)Yıllık ihracatın kısa vadeli dış borcun üzerinde olması

84. Türkiye'nin fert başına GSYİH'sının kaç yılda gelişmiş ülkelerin fert başına GSYİH'sı seviyesine çıkabileceğini hesaplamak için bilinmesi gereken değişkenler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
A)İş gücüne katılım oranı ve nüfus artış hızıB)İhracatın ithalatı karşılama oranı ve cari açık
C)Döviz kuru ve reel faiz oranı
D)İç borç stoku ve cari açık
E)Başlangıç yılı geliri ve ortalama büyüme oranı

85. Geliri 100 000 akçeden fazla olan genellikle üst düzey bürokratların maaşı karşılığında kendilerine tevcih edilen tımar topraklarına ne ad verilir?
A) Zeamet B) Has C) Tımar D) Dirlik E) İltizam

86. I. Maliyenin ve ekonominin ihtiyaçları
II. Siyasi mülahazalar
III. Merkez ülkelerin baskısı
19.yy boyunca Osmanlı yöneticilerinin imparatorluğun mali sorunlarını çözmek ve iktisadi yapısını kuvvetlendirmek için uyguladıkları iktisadi politikalar yukarıdakilerden hangilerinin baskısı altında belirlenmiştir?
A) Yalnız II B) Yalnız lll C) I ve II
D) II ve III E) I, II ve III

87.Türkiye'nin üst üste net faktör gelirlerinde eksi değer aldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
A) 1993-1994 B) 1995-1996 C) 1997-1998
D) 1999-2000 E) 2001-2002

88. Paraların eşit değerine ne ad verilir?
A) GSMH B) Satın alma gücü paritesi
C) GSYİH D) Gini katsayısı
E)Fonksiyonel gelir dağılımı

89. Türkiye'nin üretim ve yatırım olanaklarının en yoğun olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karadeniz bölgesi B) Marmara bölgesi
C) İç Anadolu bölgesi D) Güney Doğu Anadolu bölgesi
E) Doğu Anadolu

90. Özel sektör yatırım trendi ele alındığında 1980 yılına kadar olan ithal ikameci sanayileşme döneminden sonraki üç önemli evre ve bu evrelere denk düşen dönemler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ve birlikte verilmiştir?
[İhracata yönelik büyüme (İYB), Dış finansal serbestlik (DFS), Kriz sonrası daralma (KSD) ]
1980 - 88 1989-94 1994 sonrası
A) İYB DFS KSD
B) DFS KSD İYB
C) KSD İYB DFS
D) DFS İYB KSD
E) İYB KSD DFS

91. Türkiye'ye yabancı sermaye girişini düzenleyen ilk kanunun tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
A) 18 Ocak 1954 B) 17 Mart 1960 C) 12 Şubat 1965
D) 14 Nisan 1967 E) 20 Haziran 1972

92. Negatif verimlilik artışı ile istihdam artışının bir arada rastlandığı duruma ne ad verilir?
A) Atıl birikim kalıbı B) Dinamik - etkin sektör
C) Statik - etkin sektör D) Durgun kalıp
E) Daralan kalıp

93. Türkiye nüfusunun kır-kent konumlanışına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A)Kır-kent nüfus dengesinde iki önemli değişim tarihi 1950 ve 1980 yıllarıdır.
B)1927-1997 yılları arasında nüfus yaklaşık 5 kat azalmıştır.
C)Cumhuriyet'in başında %75 düzeyinde olan kırsal nüfus 1950'lere kadar sabit kalmıştır.
D)1927 yılında her 4 kişiden yalnız biri kentte yaşamaktadır.
E)1997 yılında Türkiye'nin kentsel nüfusunun toplam nüfusa oranı %65'ler düzeyine ulaşmıştır.

94.Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de tarım alanında özelleştirilmiş ya da özelleştirme kapsamında bulunan KİT'lerden hayvancılık alt sektöründe faaliyet gösterenler kapsamında yer almaz?
A)Türkiye Gübre Sanayi A.Ş
B)Et Balık Kurumu/Et ve Balık Ürünleri A.Ş
C)Gönen Gıda Sanayi A.Ş
D)Türkiye Süt Endüstrisi Kurumu
E)Yem Sanayi

95. Genel olarak üretim masraflarını azaltıcı etkiye sahip önlemlerden, tarımsal üretim girdilerine uygulanan sübvansiyonlar, finansman kolaylıkları, ürün sigortalamasına verilen devlet destekleri aşağıdakilerden hangisi altında değerlendirilir?
A) Doğrudan gelir destekleri B) Pazar fiyatı destekleri
C) Toplam destek ölçütü D) Dolaylı gelir destekleri
E) Tarıma sağlanan genel hizmetler

96. Kamu borucunun milli hasılaya oranının değişme dinamiğini (db) gösteren eşitlik aşağıdakilerden hangisidir?
(r = reel faiz oranı, y = milli hasılanın reel büyüme oranı, b = borcun GSYİH' ye oranı, z = milli hasıladan ayrılan faiz dışı bütçe fazlası)
A) db = (b-z)/r B) db = (r-y)xz C) db = b(r-y)-z
D) db = (r + y + z) x b E) db = r(y + z) - b

97. TC Merkez Bankasına, görev zararları sebebiyle kamu bankalarına veya bankacılık operasyonları çerçevesinde TMSF ihraç edilmiş olan senetler aşağıdakilerden hangisidir?
A)Nakit dışı senetler
B)Nakit senetler
C)Tahvile dönüştürülebilen hisse senetleri
D)Katılma belgesi
E)Kâr/zarar ortaklığı belgesi

98.I. Uluslararası Para Fonu (IMF)
II. Dünya Bankası (DB)
III. Ticaret ve Gümrük Vergileri üzerine genel anlaşmalar (GATT)
1970 lere kadar devam eden büyüme ve refah sürecinde dünya ekonomisinin işleyişini biçimlendiren Keynesyen politikalar küresel düzeyde yukarıdakilerden hangileri tarafından yönlendiriliyordu?
A) Yalnız l B) Yalnız II C) I ve II
D) I ve III E) I, II ve III

99. I. Net doğrudan yatırımlar
II. Resmi sermaye akımları
III. Net portföy yatırımları
IV. Diğer kısa ve uzun vadeli net yatırımlar
Yukarıdakilerden hangileri net özel sermaye akımlarını oluşturmaktadır?
A) I ve II B) II ve IV C) III ve IV D) I, II ve III E) I, III ve IV

100. Genellikle hükümetlerin gelişmiş ülkelerin uluslararası finansal faaliyetlerini kendi ülkelerine çekmek için bankacılık, finansal sistemi üzerindeki denetim ve kısıtlamaları kaldırdığı ya da önemli bir ölçüde azalttığı deregülasyon uygulamalarının bir sonucu ve ekonomilerin uluslararası sermaye akımlarına açılma süreci aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
A) Finansal arbitraj B) Finansal derinlik C) Dolarizasyon
D) Finansal serbestleştirme E) Sterilizasyon


101. Aşağıdakilerden hangisi M2 para arzının tanımıdır?
A)M2 = Vadesiz Mevduatlar - Dolaşımdaki Para
B)M2 = M1 + Vadeli Mevduat
C)M2 = Dolaşımdaki Para + Vadesiz Mevduat
D)M2 = Yerleşiklerin Döviz Mevduatları + M1
E)M2 = M1 + Vadesiz Mevduat

102. I. Menkul Kıymetlerin fiyatlarında spekülatif nitelikli değerlenmeler
II. Aşırı derecede yüksek faiz hadleri
III. İktisadi kararların sanayi yatırımlarından ziyade, finansal sektörlere yönelmesi
Türkiye'de 1990 sonrası spekülatif yönlü büyüme döneminde uygulanan yüksek reel faiz-düşük kur politikaları finansal yatırımcıların anlık coşkuları ile birlikte yukarıdakilerden hangilerine neden olur?
A) Yalnız l B) Yalnızlll C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

103. 1994 Krizi, 5 Nisan kararları ve sonrasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A)1994 sonrasında ekonomide kalıcı istikrar programlarının uygulanması sürekli ertelenmiş ve mal ve finans piyasalarında güvensizlik ortamı devam etmiştir.
B)1994 sonrası kriz idaresinin finansal piyasalardaki yansıması devlet iç borçlanma senetlerinin artan faiz yükü ve iç borç stokunda hızlı yükselme olmuştur.
C)1994 sonrasında işgücü piyasalarında emeğin maliyetinin düşürülmesine ve formel istihdamın azaltılmasına dayalı klasik sermaye birikim süreçleri tekrar devreye girmiştir.
D)Parasal büyüklükler, döviz kurunun günlük değer kaybı ve mali dengelere yönelik spesifik hedefler ortaya konmuştur.
E)1998 de Rusya kaynaklı ihracat talebinin daralması ve artan uluslararası güvensizlik ortamında kısa vadeli sıcak para girişleri faiz arbitrajına duyarlılığını kaybetmiş ve siyasi yaşamdaki belirsizlikler ekonomiyi yeni bir finansal-reel krize sürüklemiştir.

104. Aşağıdakilerden hangisi rezerv parayı oluşturan toplam içinde yer almaz?
A) Bankalar zorunlu karşılıkları B) Çalışma sermayesi
C) Emisyon D) Bankalar serbest imkânı
E) Banka dışı kesimin mevduatı

105. I. Devletin üretim planlaması yapmamasıdır.
II. Devlet yatırımların sektörel dağılımına karışmamalıdır.
III. Devlet ülkenin üretim kapasitesinin teşekkülünü tamamen özel sektörün insiyatif ve kararlarına bırakmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri liberal iktisat görüşüne göre devletin tutumu olmalıdır?
A) Yalnızl B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

106. Kurlarını ve ekonomilerinin istikrarını korumak için finans sistemlerine dışarıdan giren çıkan sermayenin hareketini kısıtlayan ve konvertibiliteyi sınırlı tutan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
A) İtalya B) Almanya C) Latin Amerika
D) Fransa E) Hollanda



107. I. Lüks tüketime salınan vergiler
II. Tüketici kredi kısıtlamaları
III. Lüks konut inşaatına konacak kısıtlamalar
IV. Yatırım malı ithalatına salınan vergiler
Yukarıdakilerden hangileri gereksiz tüketimi kısmak için kullanılabilecek araçlardır?
A)I ve III B)II ve IV C)I,II ve III D)I, III ve IV E)II,III ve IV

108. Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda sanayi devriminin etkisi altında merkez ülkelerde yaşanan gelişmelerden biri değildir?
A)Merkez ülkelerin sanayileşmemiş ülkelerin insan gücünü sömürüp doğal kaynaklarını talan etmesi
B)Merkez ülkelerin sömürgeleştiremedikleri ülkelerin ekonomilerine ticaret yoluyla ve sermaye ihracı yoluyla nüfuz etmesi
C)Merkez ülkelerin sermayedar sınıf tarımı ve sanayiyi makineleştirmesi
D)Merkez ülkelerin çevre ülkelerle tüm ekonomik bağlantılarını koparması
E)Merkez ülkelerin kendi sanayicilerini rekabetten korumak için yoğun çaba göstermesi

109. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devletinin Avrupalı sermayedarların baskıları sonucu gerçekleştirdiği ilk borçlanmanın kullanıldığı alanlardan biri değildir?
A) Saray inşaatları B) Sanayi yatırımları C) Cari harcamalar
D) Maaş ödemeleri E) Donanma harcamaları

110. Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılın başlarında büyük toprak sahiplerinin ve ticaret sermayesinin Osmanlı iktisat politikası ile ilgili görüşlerinden biri değildir?
A) Ticaret serbestisinin olması
B) Osmanlı ekonomisinin tarımda uzmanlaşmasının gerekli olması
C) Kendine yeten milli bir ekonominin kurulması
D) Yabancı sermaye yatırımlarının serbest olması
E) Devletin tarımı destekleyip ulaştırma alt yapısını geliştirmesi

111. Genellikle bir yılda, bir ülke sınırları içerisinde üretilen tüm tamamlanmış malların piyasa değeri aşağıdakilerden hangisiyle ölçülür?
A) Büyüme B) Dış Borç C) Cari Açık D) GSYİH E) GSMH

112. Dünya Bankası'nın Atlas yöntemi olarak adlandırdığı ve ülkelerin gayri safi milli hasılalarını dolara çevirmelerinde kullanılan yönteme göre, ülkelerin milli gelirleri dolara çevrilirken aşağıdakilerden hangisi kullanılır?
A) Son on yılın döviz kurlarının ortalamaları
B) Cari yılın döviz kuru
C) Nominal döviz kuru ile reel döviz kuru farkı
D) Son elli yılın döviz kurlarının geometrik ortalaması
E) Cari yılın döviz kuru ile önceki iki yılın döviz kurlarının ortalaması

113. Aşağıdakilerden hangisi özel sektörün yatırım yaptığı ticarete konu olan sektörlerden biridir?
A) Tarım B) Ulaştırma-haberleşme C) Konut
D) Sağlık E) Enerji

114. Kamu kesiminin borcuna uygulanan yüksek faiz oranları aşağıdakilerden hangisine ödenmektedir?
A) Hazine müsteşarlığına B) Merkez Bankasına
C) Ticari bankalara D) Uluslararası Para Fonuna